De VVD kan niet zonder de PvdA

Nog 3 weken tot de landelijke verkiezingen. Deze verkiezingen leven, zo lijkt het, een stuk minder dan die in september 2012. In mei van dat jaar voorspelde ik dat de VVD en de PvdA ondanks hun gepolariseerde campagnes waarschijnlijk met elkaar zouden moeten gaan samenwerken en inderdaad hadden Rutten en Samsom dat in een mum van tijd met elkaar geregeld. Bruggen. Bouwen. Zoiets.

Rutte en Wilders draaien als egeltjes om elkaar heen. Tot nu toe zijn ze elk rechtstreeks debat uit de weg gegaan, wat vanuit democratisch oogpunt zeer spijtig is. Ze hebben er nu voor gekozen het te laten aankomen op 13 maart. Twee dagen voor de verkiezingen gaan de heren een rechtstreeks debat aan. De tactiek is duidelijk: de kiezer moet kiezen wie de grootste moet worden: Rutte of Wilders en de rest is ondergeschikt. Het kan werken, want zelfs GroenLinksers schijnen te overwegen om op de VVD te stemmen, alles om te voorkomen dat de PVV de grootste wordt.

Is het erg als de PVV de grootste wordt? Het is niet handig. Want het zal ervoor zorgen dat heel duidelijk wordt dat er effectief een cordon sanitaire om de PVV ligt. Wilders zal als eerste de kans krijgen een coalitie te fabriceren en omdat het CDA, D66, PvdA, VVD, SP en de Christen Unie de PVV hebben uitgesloten, gaat dat niet lukken. Dat zal grote boze Geert en zijn achterban nog bozer en verongelijkter maken, de PVV bij de volgende verkiezingen nog groter en het land nog onbestuurbaarder. Maar het is een subtiel verschil met een situatie waarin de PVV nét niet de grootste wordt. Dan ligt de bal niet bij Wilders maar bij Rutte, maar de conclusie zal hetzelfde zijn. Er komt geen regering met de PVV.

Kortom: het is de vraag of het slim is om tactisch te stemmen. Het zou overigens leuk zijn om reacties te krijgen van mensen die dat nog steeds overwegen.

Welaan, wat dan? 5 jaar geleden schreef ik al dat Nederland een tweestromingenland aan het worden is en hoewel de partijen verder versplinteren, lijkt deze ontwikkeling nog steeds aan de gang, met een conservatieve stroming: VVD, CDA, 50Plus, CU, SGP, en PVV. In de peiling van Ipsos deze week heeft deze combinatie liefst 91 (!) zetels!  De progressief-sociale stroming heeft het zwaarder, met SP, D66, PvdA, GroenLinks, de PvdD slechts 57 zetels. En dan is het nog maar de vraag of D66 zich werkelijk senang voelt in dit ‘progressieve’ maar toch ook wel linkse blok, zeker sinds GroenLinks met de komst van Klaver afscheid heeft genomen van de liberale, kosmopolitische vleugel van Femke Halsema en de SP hier en daar links probeert in te halen.

Als je hier door je oogharen naar kijkt dan is een conclusie die zich opdringt dat er kennelijk een forse basis is voor een conservatieve coalitie. Het enige probleem is dat zonder de PVV deze combinatie maar 65 zetels heeft. Ik zou mijn geld er niet op durven inzetten dat de VVD omwille van de bestuurbaarheid van het land niet bereid zou zijn de ban op de PVV op te heffen, maar voor het CDA geldt dit vrijwel zeker niet. Dus deze op zich al instabiele optie lijkt erg onwaarschijnlijk. Ook al omdat het zeer de vraag zal zijn wat er met 50Plus gaat gebeuren. Als die heel hard vasthouden aan pensioen terug naar 65 dan zal daar bij met name VVD en CDA niet heel veel mentale (en financiële) ruimte voor zijn.

Een linkse/progressieve/sociale coalitie is op basis van de getallen zoals we die nu kennen alleen mogelijk als deze door het CDA aan een meerderheid worden geholpen (en er hier en daar nog een paar zetels bij komen). Dat is wel een een interessante gedachte. Waarom zou het CDA dat doen? Het land moet geregeerd en dat is een valide overweging, het CDA wil eindelijk wel weer eens verantwoordelijkheid dragen, ook goed. En Buma kan in dat geval premier worden. Niet goed, maar daar denkt hij zelf vast anders over.

Zo bekeken is dit nog helemaal geen gek scenario en moeten de linkse partijen maar hopen dat niet teveel gekkies het in hun hoofd halen tactisch op de VVD te gaan stemmen.

Het enige praktische probleem met dit scenario is het ego van Pechtold (of dat van Buma, het is maar van welke kant u het bekijkt). CDA en D66 zweven in de peilingen allebei rond de 16 zetels. Wie onderling de grootste wordt bepaalt welk van de twee heren premier mag worden. Het is vooral de vraag hoe de verliezer van dat duel zich zal gaan opstellen of dit scenario een kans van slagen heeft.

Dat laat ons over met de variant dat er een situatie ontstaat waarin serieuze partijen verantwoordelijkheid (willen) nemen voor de bestuurbaarheid van het land omdat bovenstaande scenario’s niet werken. Een herhaling van 2012 waarin Rutte en Samsom binnen een paar dagen de onvermijdelijke conclusie accepteerden dat ze niet zonder elkaar konden. Ze zullen er in elk geval van hebben geleerd dat het proces ook belangrijk is, dus deze keer zal er heel wat water door de Rijn stromen voordat de constructieve conservatieve en progressieve partijen elkaar gaan vinden in een zakelijk huwelijk. En natuurlijk gaat het nu niet op PvdA en VVD alleen die elkaar moeten vinden, maar om een veelheid aan partijen aan beide flanken van het politieke spectrum.

En dan moeten we denken aan een samenwerking van VVD (28), CDA (16), D66 (16), PvdA (13), GL (13), CU (7), SGP (5) en misschien de PvdD (4). VVD, CDA en D66 hebben samen 60 zetels. Dan moeten er nog 16 en liefst een paar meer worden gevonden. Dat kan dus effectief niet zonder GroenLinks of de PvdA. Als Rutte mag kiezen is duidelijk dat het de PvdA zal worden en ook inhoudelijk klopt dat natuurlijk beter. Het is alleen de vraag of de PvdA zich dit zelf nog een keer zal willen aandoen. Omwille van de bestuurbaarheid van het land. Het enige positieve is dat ze niets meer te verliezen hebben, ze hebben immers alles al verloren.

L’histoire se répète: De VVD kan niet zonder de PvdA

Het goede nieuws, ook voor de PvdA, is dat de economische omstandigheden heel anders zijn dan in 2012. In 2016 blijkt er zelfs een begrotingsoverschot te zijn gerealiseerd in plaats van een tekort van ruim 3 miljard. Dat zijn omstandigheden waarin de behoudende partijen de pijn voor de PvdA aanmerkelijk kunnen verzachten door te investeren in leuke dingen voor de mensen. En de PvdA heeft een veel sterkere onderhandelingspositie. Misschien zien de partijstrategen het wel als een kans op een nieuw begin.

Mijn conclusie, de kans op:
Rutte 3: 70%
Buma 1: 15%
Pechtold 1: 15%

Nu nog de verkiezingen.

 

 

Advertisements
This entry was posted in Verkiezingen and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s